{"id":16301,"date":"2026-10-12T07:16:52","date_gmt":"2026-10-12T07:16:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/?post_type=posts&#038;p=16301"},"modified":"2026-10-12T07:20:45","modified_gmt":"2026-10-12T07:20:45","slug":"crane-design-terminology","status":"publish","type":"posts","link":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/posts\/crane-design-terminology\/","title":{"rendered":"Terminologia projektowania d\u017awig\u00f3w: Podr\u0119cznik dla pocz\u0105tkuj\u0105cych dotycz\u0105cy podstawowych termin\u00f3w"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-rank-math-toc-block\" id=\"rank-math-toc\"><p>Spis tre\u015bci<\/p><nav><ul><li><a href=\"#key-crane-design-terminology-parameters-and-duty-classes\">Kluczowa terminologia projektowania d\u017awig\u00f3w: parametry i klasy obci\u0105\u017cenia<\/a><ul><li><a href=\"#1-rated-lifting-capacity-gn\">1. No\u015bno\u015b\u0107 znamionowa Gn<\/a><\/li><li><a href=\"#2-span-s\">2. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 S<\/a><\/li><li><a href=\"#3-gauge-k\">3. Wska\u017anik K<\/a><\/li><li><a href=\"#4-wheelbase-b\">4. Rozstaw osi B<\/a><\/li><li><a href=\"#5-lifting-height-h-lowering-depth-h-and-lifting-range-d\">5. Wysoko\u015b\u0107 podnoszenia H, g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 opuszczania h i zakres podnoszenia D<\/a><\/li><li><a href=\"#6-mechanism-operating-speeds\">6. Pr\u0119dko\u015bci robocze mechanizmu<\/a><\/li><li><a href=\"#7-wheel-load\">7. Obci\u0105\u017cenie ko\u0142a<\/a><\/li><li><a href=\"#8-duty-class\">8. Klasa s\u0142u\u017cby<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#common-terms-for-crane-metal-structures-and-components\">Terminy og\u00f3lne dotycz\u0105ce metalowych konstrukcji i komponent\u00f3w d\u017awig\u00f3w<\/a><ul><li><a href=\"#1-crane-metal-structure\">1. Metalowa konstrukcja d\u017awigu<\/a><\/li><li><a href=\"#2-typical-metal-structure-types\">2. Typowe typy konstrukcji metalowych<\/a><\/li><li><a href=\"#3-common-structural-and-component-terms\">3. Wsp\u00f3lne terminy strukturalne i sk\u0142adowe<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#load-and-force-terms\">Terminy obci\u0105\u017cenia i si\u0142y<\/a><ul><li><a href=\"#1-regular-loads\">1. \u0141adunki regularne<\/a><\/li><li><a href=\"#2-accidental-loads\">2. Obci\u0105\u017cenia przypadkowe<\/a><\/li><li><a href=\"#3-special-loads\">3. \u0141adunki specjalne<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#performance-indicator-terms\">Terminy wska\u017anik\u00f3w wydajno\u015bci<\/a><\/li><li><a href=\"#summary\">Streszczenie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n\n\n<p>Terminologia projektowania d\u017awig\u00f3w stanowi podstaw\u0119 do czytania rysunk\u00f3w technicznych, wykonywania oblicze\u0144 projektowych i przedstawiania ofert technicznych. Niniejszy przewodnik wprowadza powszechnie stosowane terminy dotycz\u0105ce parametr\u00f3w d\u017awig\u00f3w, klas obci\u0105\u017cenia, konstrukcji metalowych, obci\u0105\u017ce\u0144 i wska\u017anik\u00f3w wydajno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"667\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Crane-Design-Terminology-featured-image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-16332\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"key-crane-design-terminology-parameters-and-duty-classes\">Kluczowa terminologia projektowania d\u017awig\u00f3w: parametry i klasy obci\u0105\u017cenia<\/h2>\n\n\n\n<p>Parametry mechanizmu d\u017awigowego opisuj\u0105 wydajno\u015b\u0107 operacyjn\u0105 maszyn podnosz\u0105cych i stanowi\u0105 podstaw\u0119 projektowania oraz doboru sprz\u0119tu. Klasa pracy d\u017awigu uwzgl\u0119dnia wykorzystanie ud\u017awigu i czasu pracy, a tak\u017ce liczb\u0119 cykli roboczych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-rated-lifting-capacity-gn\">1. No\u015bno\u015b\u0107 znamionowa Gn<\/h3>\n\n\n\n<p>Nominalny ud\u017awig to ca\u0142kowita masa \u0142adunku lub materia\u0142u, jak\u0105 d\u017awig mo\u017ce podnie\u015b\u0107, wraz z od\u0142\u0105czanymi elementami podnosz\u0105cymi (z wy\u0142\u0105czeniem rozpieraczy kontener\u00f3w) lub akcesoriami, takimi jak chwytaki, elektromagnetyczne urz\u0105dzenia podnosz\u0105ce i belki podnosz\u0105ce. W przypadku d\u017awig\u00f3w o zmiennym promieniu, takich jak \u017curawie wie\u017cowe, \u017curawie samochodowe i \u017curawie bramowe, nominalny ud\u017awig zmienia si\u0119 wraz z promieniem roboczym. Nominalny ud\u017awig to maksymalny ud\u017awig dopuszczalny w bezpiecznych warunkach pracy przy minimalnym promieniu.<\/p>\n\n\n\n<p>W powszechnym u\u017cyciu \u201eud\u017awig\u201d oznacza na og\u00f3\u0142 nominalny ud\u017awig.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby wspiera\u0107 produkcj\u0119 seryjn\u0105 i standaryzacj\u0119, opracowano norm\u0119 dotycz\u0105c\u0105 ud\u017awigu znamionowego (Tabela 1-1). \u0179r\u00f3d\u0142o cytuje norm\u0119 GB783-87 i podaje jednostk\u0119 jako t. W przypadku nowo zaprojektowanych maszyn d\u017awigowych, ud\u017awig znamionowy d\u017awigu i pomocniczego mechanizmu podnosz\u0105cego powinien by\u0107 zgodny z warto\u015bciami podanymi w standardowej serii. Urz\u0105dzenia o specjalnych parametrach powinny r\u00f3wnie\u017c by\u0107 zgodne z warto\u015bciami podanymi w standardowej serii lub by\u0107 do nich jak najbardziej zbli\u017cone.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/table-1-1-rated-lifting-capacity-series-1.png\" alt=\"Rysunek 1. Maksymalny ud\u017awig znamionowy maszyn podnosz\u0105cych, \u017ar\u00f3d\u0142o Tabela 1-1\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/table-1-2-standard-crane-span.png\" alt=\"Rysunek 2. Maksymalny ud\u017awig znamionowy maszyn podnosz\u0105cych, \u017ar\u00f3d\u0142o Tabela 1-1\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"2-span-s\">2. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 S<\/h3>\n\n\n\n<p>W przypadku suwnicy mostowej rozpi\u0119to\u015b\u0107 to pozioma odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy osiami szyn jezdnych suwnicy. Jest ona oznaczana liter\u0105 S, chocia\u017c w przesz\u0142o\u015bci powszechnie stosowano L, i jest mierzona w metrach (m). Rozpi\u0119to\u015b\u0107 elektrycznych suwnic mostowych ma standardow\u0105 seri\u0119 krajow\u0105 (\u017ar\u00f3d\u0142o: Tabela 1-2). Rysunek 1-1 ilustruje rozpi\u0119to\u015b\u0107 suwnicy. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 suwnicy mostowej zale\u017cy od rozpi\u0119to\u015bci budynku Sc; w serii rozpi\u0119to\u015bci przyrost wynosi zazwyczaj 3 m.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/figure-1-1-crane-span.png\" alt=\"Rysunek 3. Rozpi\u0119to\u015b\u0107 d\u017awigu\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Rysunek 1-1 przedstawia (a) rozpi\u0119to\u015b\u0107 d\u017awigu i (b) rozpi\u0119to\u015b\u0107 d\u017awigu z dwiema szynami.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-gauge-k\">3. Wska\u017anik K<\/h3>\n\n\n\n<p>Rozstaw k\u00f3\u0142, zwany r\u00f3wnie\u017c rozstawem k\u00f3\u0142, definiuje si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>W przypadku w\u00f3zka jest to odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy osiami szyn w\u00f3zka.<\/li>\n\n\n\n<li>W przypadku d\u017awigu wysi\u0119gnikowego jest to odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy osiami szyn lub mi\u0119dzy osiami tor\u00f3w k\u00f3\u0142 jezdnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"4-wheelbase-b\">4. Rozstaw osi B<\/h3>\n\n\n\n<p>Rozstaw osi, zwany r\u00f3wnie\u017c rozstawem osi, to odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy osiami podp\u00f3r d\u017awigu lub w\u00f3zka wzd\u0142u\u017c kierunku jazdy. Wymiar rozstawu osi B zale\u017cy od rozmieszczenia k\u00f3\u0142 podporowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/figure-1-2-wheelbase.png\" alt=\"Rysunek 4. Rozstaw osi\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"5-lifting-height-h-lowering-depth-h-and-lifting-range-d\">5. Wysoko\u015b\u0107 podnoszenia H, g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 opuszczania h i zakres podnoszenia D<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o definiuje odpowiednie odleg\u0142o\u015bci pionowe, wykorzystuj\u0105c najwy\u017csz\u0105 i najni\u017csz\u0105 pozycj\u0119 robocz\u0105 osprz\u0119tu podnosz\u0105cego i podaje:<\/p>\n\n\n\n<p><code>D = H + h<\/code><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku braku g\u0142\u0119boko\u015bci opuszczania, zakres podnoszenia D odpowiada wysoko\u015bci podnoszenia H. Wysoko\u015b\u0107 podnoszenia i g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 opuszczania mierzy si\u0119, przyjmuj\u0105c \u015brodek czaszy haka jako punkt odniesienia. W przypadku innych urz\u0105dze\u0144 podnosz\u0105cych, takich jak chwytaki, za punkt odniesienia przyjmuje si\u0119 najni\u017cszy punkt w pozycji zamkni\u0119tej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/lifting-height-and-lowering-depth.png\" alt=\"Rysunek 5. Wysoko\u015b\u0107 podnoszenia i g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 opuszczania\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"6-mechanism-operating-speeds\">6. Pr\u0119dko\u015bci robocze mechanizmu<\/h3>\n\n\n\n<p>Pr\u0119dko\u015b\u0107 robocza mechanizmu r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od mechanizmu d\u017awigu:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Pr\u0119dko\u015b\u0107 podnoszenia i opuszczania Vn:<\/strong> pr\u0119dko\u015b\u0107 przemieszczania pionowego \u0142adunku znamionowego w ustalonym stanie pracy, mierzona w m\/min.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pr\u0119dko\u015b\u0107 jazdy d\u017awigiem lub mostem VR&#39;:<\/strong> pr\u0119dko\u015b\u0107 jazdy d\u017awigu przewo\u017c\u0105cego \u0142adunek znamionowy po poziomej powierzchni lub szynie w stanie ustalonym, mierzona w m\/min.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pr\u0119dko\u015b\u0107 jazdy w\u00f3zka Vt&#39;:<\/strong> pr\u0119dko\u015b\u0107 w\u00f3zka przewo\u017c\u0105cego \u0142adunek o okre\u015blonej no\u015bno\u015bci wzd\u0142u\u017c poziomej szyny w stanie ustalonym, mierzona w m\/min.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/table-1-3-typical-crane-operating-speeds.png\" alt=\"Rysunek 6. Wykres \u017ar\u00f3d\u0142owy powi\u0105zany z pr\u0119dko\u015bciami roboczymi mechanizmu\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"7-wheel-load\">7. Obci\u0105\u017cenie ko\u0142a<\/h3>\n\n\n\n<p>Obci\u0105\u017cenie k\u00f3\u0142 to maksymalny nacisk pionowy wywierany na ko\u0142a d\u017awigu przez ci\u0119\u017car w\u0142asny mostu, ci\u0119\u017car w\u0142asny w\u00f3zka i ud\u017awig nominalny, gdy w\u00f3zek znajduje si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu granicznym. Jest to istotna podstawa projektowania mechanizmu jezdnego i szyn.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"8-duty-class\">8. Klasa s\u0142u\u017cby<\/h3>\n\n\n\n<p>Klasa obci\u0105\u017cenia d\u017awigu jest podzielona wed\u0142ug klasy u\u017cytkowania \u2013 ca\u0142kowitej liczby cykli roboczych w projektowanym okresie u\u017cytkowania \u2013 oraz stanu obci\u0105\u017cenia. Wskazuje ona, jak wymagaj\u0105ca jest praca d\u017awigu, w tym jak bardzo jest on obci\u0105\u017cony w czasie i jak cz\u0119sto obs\u0142uguje pe\u0142ne \u0142adunki.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o dzieli klasy pracy na A1\u2013A8. Przybli\u017cone por\u00f3wnanie to A1\u2013A4 dla pracy lekkiej, A5\u2013A6 dla pracy \u015bredniej, A7 dla pracy ci\u0119\u017ckiej i A8 dla pracy bardzo ci\u0119\u017ckiej. Tabela 1-4 zawiera przyk\u0142ady klas pracy \u017curawi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/table-1-4-typical-crane-working-classifications.png\" alt=\"Rysunek 7. Przyk\u0142ady klas pracy d\u017awig\u00f3w, \u017ar\u00f3d\u0142o Tabela 1-4\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"common-terms-for-crane-metal-structures-and-components\">Terminy og\u00f3lne dotycz\u0105ce metalowych konstrukcji i komponent\u00f3w d\u017awig\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-crane-metal-structure\">1. Metalowa konstrukcja d\u017awigu<\/h3>\n\n\n\n<p>Metalowa konstrukcja d\u017awigu, zwana r\u00f3wnie\u017c konstrukcj\u0105 stalow\u0105 d\u017awigu, to konstrukcja zdolna do przenoszenia r\u00f3\u017cnych obci\u0105\u017ce\u0144 d\u017awigu. Sk\u0142ada si\u0119 z blach i profili stalowych wykonanych z materia\u0142\u00f3w metalowych, po\u0142\u0105czonych w okre\u015blonym uk\u0142adzie konstrukcyjnym za pomoc\u0105 spawania, nitowania, skr\u0119cania \u015brubami i innych metod \u0142\u0105czenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Metalowe konstrukcje d\u017awig\u00f3w sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z element\u00f3w no\u015bnych, nieno\u015bnych oraz element\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych. D\u017awigary g\u0142\u00f3wne, d\u017awigary ko\u0144cowe i nogi s\u0105 elementami no\u015bnymi i wymagaj\u0105 oblicze\u0144 wytrzyma\u0142o\u015bci, sztywno\u015bci i stateczno\u015bci. Pomosty, por\u0119cze i drabiny s\u0105 elementami nieno\u015bnymi; \u017ar\u00f3d\u0142o podaje, \u017ce nie wymagaj\u0105 oblicze\u0144 wytrzyma\u0142o\u015bci, sztywno\u015bci i stateczno\u015bci, ale nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 bezpiecze\u0144stwo, \u0142atwo\u015b\u0107 u\u017cytkowania i ergonomi\u0119. Po\u0142\u0105czenia wykonuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie za pomoc\u0105 spawania i \u015brub, natomiast nitowanie jest obecnie rzadko stosowane.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"2-typical-metal-structure-types\">2. Typowe typy konstrukcji metalowych<\/h3>\n\n\n\n<p>Typowe typy obejmuj\u0105 konstrukcje mostowe, suwnice, wie\u017ce i wysi\u0119gniki. Metalowe konstrukcje d\u017awig\u00f3w wykonane s\u0105 z element\u00f3w, p\u0142yt i profili, kt\u00f3re tworz\u0105 podstawowe elementy, takie jak d\u017awigary g\u0142\u00f3wne, d\u017awigary ko\u0144cowe i nogi. R\u00f3\u017cne elementy tworz\u0105 podstawowe konstrukcje d\u017awig\u00f3w, takie jak mosty, suwnice, wie\u017ce i wysi\u0119gniki.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-common-structural-and-component-terms\">3. Wsp\u00f3lne terminy strukturalne i sk\u0142adowe<\/h3>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Belka g\u0142\u00f3wna:<\/strong> G\u0142\u00f3wny element no\u015bny suwnicy bramowej, przenosz\u0105cy \u0142adunek.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Noga:<\/strong> Element no\u015bny suwnicy bramowej lub d\u017awigu samochodowego, kt\u00f3ry pomaga utrzyma\u0107 og\u00f3ln\u0105 stabilno\u015b\u0107 podczas pracy.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wysi\u0119gnik:<\/strong> Sta\u0142e lub teleskopowe rami\u0119 d\u017awigu wysi\u0119gnikowego s\u0142u\u017c\u0105ce do podnoszenia \u0142adunk\u00f3w i regulacji promienia roboczego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mechanizm podnosz\u0105cy:<\/strong> Mechanizm podnosz\u0105cy i opuszczaj\u0105cy \u0142adunki w pionie, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z silnika, przek\u0142adni, b\u0119bna, hamulca, haka i innych element\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mechanizm podr\u00f3\u017cny:<\/strong> Mechanizm, kt\u00f3ry porusza ca\u0142ym d\u017awigiem lub w\u00f3zkiem; mo\u017ce by\u0107 zamontowany na szynie lub nie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mechanizm obrotowy:<\/strong> Mechanizm obracaj\u0105cy wysi\u0119gnik wok\u00f3\u0142 osi pionowej, powszechnie stosowany w d\u017awigach samochodowych, d\u017awigach g\u0105sienicowych i \u017curawiach wie\u017cowych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Hamulec:<\/strong> Urz\u0105dzenie hamulcowe s\u0142u\u017c\u0105ce do zatrzymywania, ograniczania pr\u0119dko\u015bci i bezpiecznego trzymania.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wy\u0142\u0105cznik kra\u0144cowy:<\/strong> Urz\u0105dzenie bezpiecze\u0144stwa ograniczaj\u0105ce wysoko\u015b\u0107 podnoszenia, odleg\u0142o\u015b\u0107 przesuwu lub k\u0105t obrotu, aby zapobiec nadmiernemu wysuwowi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ogranicznik przeci\u0105\u017cenia:<\/strong> Urz\u0105dzenie bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re automatycznie odcina si\u0142\u0119 podnoszenia, gdy podnoszony \u0142adunek przekroczy warto\u015b\u0107 znamionow\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"load-and-force-terms\">Terminy obci\u0105\u017cenia i si\u0142y<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"1-regular-loads\">1. \u0141adunki regularne<\/h3>\n\n\n\n<p>Podczas normalnej pracy d\u017awigu cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 obci\u0105\u017cenia regularne. Nale\u017c\u0105 do nich obci\u0105\u017cenia grawitacyjne, obci\u0105\u017cenia bezw\u0142adno\u015bciowe powstaj\u0105ce podczas przyspieszania lub zwalniania d\u017awigu podczas jazdy lub hamowania oraz obci\u0105\u017cenia spowodowane przemieszczeniem lub odkszta\u0142ceniem konstrukcji stalowej d\u017awigu. Obci\u0105\u017cenia te nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 przy obliczaniu i sprawdzaniu wytrzyma\u0142o\u015bci na uszkodzenia, niestabilno\u015bci spr\u0119\u017cystej i zm\u0119czenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Standardowe \u0142adunki obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie mas\u0105 w\u0142asn\u0105 PG:<\/strong> Si\u0142a grawitacji konstrukcji stalowej d\u017awigu, mechanizm\u00f3w, urz\u0105dze\u0144 elektrycznych i innych mas.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nominalny ud\u017awig PQ:<\/strong> Si\u0142a grawitacji ca\u0142kowitej podnoszonej masy podczas podnoszenia ud\u017awigu nominalnego. W przypadku du\u017cego ud\u017awigu nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 mas\u0119 osprz\u0119tu podnosz\u0105cego i liny stalowej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie bezw\u0142adno\u015bciowe ruchu poziomego PH:<\/strong> Si\u0142a bezw\u0142adno\u015bci pozioma wytwarzana przez mas\u0119 w\u0142asn\u0105 d\u017awigu lub w\u00f3zka i mas\u0119 podniesion\u0105 podczas ruchu wzd\u0142u\u017cnego lub poprzecznego oraz przyspieszania lub hamowania w p\u0142aszczy\u017anie poziomej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"2-accidental-loads\">2. Obci\u0105\u017cenia przypadkowe<\/h3>\n\n\n\n<p>Obci\u0105\u017cenia przypadkowe to obci\u0105\u017cenia, kt\u00f3re nie wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119sto podczas normalnej eksploatacji, ale mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 sporadycznie. Obejmuj\u0105 one g\u0142\u00f3wnie nast\u0119puj\u0105ce typy obci\u0105\u017ce\u0144:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Poziome obci\u0105\u017cenie boczne od skosu Ps:<\/strong> Obci\u0105\u017cenie wywo\u0142ane reakcj\u0105 prowadz\u0105c\u0105 na urz\u0105dzeniu prowadz\u0105cym, takim jak obrze\u017ce ko\u0142a lub poziome ko\u0142o prowadz\u0105ce, gdy d\u017awig lub w\u00f3zek przechyla si\u0119 podczas ruchu wzd\u0142u\u017cnego lub poprzecznego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie gruntu Pp:<\/strong> Op\u00f3r, jaki napotyka d\u017awig lub w\u00f3zek, poruszaj\u0105c si\u0119 pod g\u00f3r\u0119 po szynie jezdnej. Sformu\u0142owanie \u201ewzd\u0142u\u017c szyny jezdnej\u201d wydaje si\u0119 zawiera\u0107 b\u0142\u0105d tekstowy i wymaga weryfikacji technicznej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie wiatrem podczas eksploatacji Pw:<\/strong> Maksymalna si\u0142a wiatru, jak\u0105 powinien wytrzyma\u0107 d\u017awig zewn\u0119trzny podczas pracy. \u0179r\u00f3d\u0142o wspomina r\u00f3wnie\u017c o obci\u0105\u017ceniu lodem, \u015bniegiem i temperatur\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"3-special-loads\">3. \u0141adunki specjalne<\/h3>\n\n\n\n<p>Obci\u0105\u017cenia specjalne to obci\u0105\u017cenia wyst\u0119puj\u0105ce w wyj\u0105tkowych warunkach, gdy d\u017awig nie pracuje normalnie lub jest wy\u0142\u0105czony z eksploatacji. Obejmuj\u0105 one g\u0142\u00f3wnie nast\u0119puj\u0105ce typy obci\u0105\u017ce\u0144:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie zderzeniowe Pc:<\/strong> Obci\u0105\u017cenie powstaj\u0105ce w wyniku zderzenia dw\u00f3ch s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 d\u017awig\u00f3w na tej samej szynie lub w wyniku zderzenia d\u017awigu ze zderzakiem na ko\u0144cu szyny.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie wywracaj\u0105ce poziome Psl:<\/strong> Na przyk\u0142ad w uk\u0142adnicy obiekt lub urz\u0105dzenie do przenoszenia \u0142adunku poruszaj\u0105ce si\u0119 wewn\u0105trz sztywnej ramy prowadz\u0105cej lub dolnego ko\u0144ca sztywnej ramy prowadz\u0105cej mo\u017ce zderzy\u0107 si\u0119 z przeszkod\u0105 i wygenerowa\u0107 si\u0142\u0119 poziom\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce spowodowa\u0107 wywr\u00f3cenie si\u0119 d\u017awigu lub w\u00f3zka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie sejsmiczne PE:<\/strong> Obci\u0105\u017cenie wywo\u0142ane trz\u0119sieniem ziemi, dzia\u0142aj\u0105ce na d\u017awig.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Obci\u0105\u017cenie wiatrem w stanie wy\u0142\u0105czonym z eksploatacji:<\/strong> Maksymalna si\u0142a wiatru, jak\u0105 d\u017awig mo\u017ce wytrzyma\u0107 podczas postoju, mierzona w N.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/non-working-state-wind-load.png\" alt=\"Rysunek 11. Schemat \u017ar\u00f3d\u0142owy zwi\u0105zany z obci\u0105\u017ceniem wiatrem w stanie wy\u0142\u0105czonym z eksploatacji\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>W szczeg\u00f3lnych sytuacjach mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 inne obci\u0105\u017cenia, na przyk\u0142ad obci\u0105\u017cenia procesowe. <strong>Obci\u0105\u017cenie zm\u0119czeniowe<\/strong> jest to cykliczne, zmienne obci\u0105\u017cenie dzia\u0142aj\u0105ce na konstrukcj\u0119 podczas powtarzaj\u0105cych si\u0119 operacji d\u017awigu i maj\u0105ce wp\u0142yw na \u017cywotno\u015b\u0107 sprz\u0119tu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"performance-indicator-terms\">Terminy wska\u017anik\u00f3w wydajno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107, w tym weryfikacja wytrzyma\u0142o\u015bci zm\u0119czeniowej:<\/strong> Zdolno\u015b\u0107 elementu do unikni\u0119cia zniszczenia pod wp\u0142ywem si\u0142 zewn\u0119trznych. Wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 obejmuje wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na rozci\u0105ganie i \u015bciskanie, zginanie, \u015bcinanie oraz no\u015bno\u015b\u0107 lub zgniatanie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sztywno\u015b\u0107:<\/strong> Zdolno\u015b\u0107 do ograniczenia odkszta\u0142ce\u0144 element\u00f3w pod wp\u0142ywem si\u0142 zewn\u0119trznych. Obejmuje ona sztywno\u015b\u0107 statyczn\u0105 w kierunku pionowym i poziomym, a tak\u017ce sztywno\u015b\u0107 dynamiczn\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z u\u017cytkowaniem.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stabilno\u015b\u0107:<\/strong> Zdolno\u015b\u0107 do przeciwstawienia si\u0119 utracie stateczno\u015bci pod wp\u0142ywem si\u0142 zewn\u0119trznych. Obejmuje ona og\u00f3ln\u0105 odporno\u015b\u0107 na wywr\u00f3cenie, globaln\u0105 stabilno\u015b\u0107 element\u00f3w i stabilno\u015b\u0107 lokaln\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wsp\u00f3\u0142czynnik bezpiecze\u0144stwa:<\/strong> Margines bezpiecze\u0144stwa zachowany w projekcie, zdefiniowany tutaj jako stosunek no\u015bno\u015bci konstrukcji do obci\u0105\u017cenia rzeczywistego. Musi spe\u0142nia\u0107 wymagania odpowiednich przepis\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dopuszczalne napr\u0119\u017cenie:<\/strong> Maksymalna warto\u015b\u0107 napr\u0119\u017cenia, jak\u0105 mo\u017ce wytrzyma\u0107 materia\u0142 konstrukcyjny, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 norm\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hndfcrane.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/allowable-stress.png\" alt=\"Rysunek 12. Schemat \u017ar\u00f3d\u0142owy powi\u0105zany ze wska\u017anikami efektywno\u015bci\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"summary\">Streszczenie<\/h2>\n\n\n\n<p>Terminy te s\u0105 podstawowe i cz\u0119sto u\u017cywane w projektowaniu d\u017awig\u00f3w. U\u0142atwiaj\u0105 one przygotowywanie rysunk\u00f3w, obliczanie parametr\u00f3w, omawianie ofert technicznych oraz dalsz\u0105 nauk\u0119 projektowania konstrukcji i stosowania norm.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przyjazny dla pocz\u0105tkuj\u0105cych przewodnik po podstawowej terminologii zwi\u0105zanej z projektowaniem d\u017awig\u00f3w, obejmuj\u0105cej ud\u017awig, rozpi\u0119to\u015b\u0107, rozstaw osi, klasy pracy, konstrukcje metalowe, obci\u0105\u017cenia, si\u0142y i wska\u017aniki wydajno\u015bci.","protected":false},"featured_media":16332,"parent":0,"menu_order":0,"template":"single-SEO-Table.php","posts_category":[197],"posts_tag":[796],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/xmxposts\/16301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/xmxposts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/posts"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/xmxposts\/16301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16335,"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/xmxposts\/16301\/revisions\/16335"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"posts_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts_category?post=16301"},{"taxonomy":"posts_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hndfcrane.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts_tag?post=16301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}