Inhoudsopgave
Bij hijswerkzaamheden is de staalkabel van de bovenloopkraan de "levenslijn". Deze heeft een directe invloed op de veiligheid van het hijsen, de stabiliteit van de apparatuur en de veiligheid van het personeel. Bij een verkeerde keuze, slecht onderhoud of gebruik dat de veiligheidsnormen overschrijdt, kunnen gemakkelijk ernstige ongelukken zoals kabelbreuk en vallende lasten plaatsvinden.
Staalkabels die op kranen worden gebruikt, moeten voldoen aan de GB/T 20118-norm; waar hogere eisen gelden, worden staalkabels gebruikt die voldoen aan de GB/T 8918-norm. Er worden doorgaans lijncontactstaalkabels gebruikt en de veiligheidsfactor van de staalkabel moet voldoen aan GB/T 3811 of de contractuele bepalingen.
De keuze voor een staalkabel wordt bepaald aan de hand van het kabelmodel, de kabelsterkte, de kabeldiameter, het kernmateriaal, de oppervlakteconditie van de kabel en de kabelkwaliteit. De staalkabel moet tijdig en correct worden gesmeerd, en indien nodig kan een smeerapparaat voor staalkabels worden toegevoegd.

Staalkabel wordt veelvuldig gebruikt in de hijs-, giek- en trekmechanismen van hijsmachines, en ook bij het aanslaan, vastbinden en spannen van lasten.
Afhankelijk van de gebruikseisen wordt staalkabel ingedeeld in drie kwaliteiten op basis van taaiheid (toelaatbaar aantal buigcycli): speciale kwaliteit kabel wordt gebruikt voor personenliften, kwaliteit I kabel voor kranen en kwaliteit II kabel voor hijs-, span- en trekwerkzaamheden.
Om corrosie te voorkomen, wordt het oppervlak van de staalkabel gegalvaniseerd. Gegalvaniseerde kabels worden, afhankelijk van hun corrosiebestendigheid, onderverdeeld in drie kwaliteiten: A, B en C, waarbij kwaliteit A de beste corrosiebestendigheid biedt.
Een staalkabel wordt gevormd door stalen draden rond een kern te wikkelen. De treksterkte van staalkabels voor bovenloopkranen ligt doorgaans tussen de 1570 en 1960 N/mm². Om de trommels en katrollen van elektrische takels lichter en compacter te maken, worden staalkabels tegenwoordig steeds sterker en hebben ze een kleinere diameter. De treksterkte van staalkabels die in buitenlandse elektrische takels worden gebruikt, ligt daarom meestal boven de 2000 N/mm², waardoor ze aanzienlijk lichter en compacter zijn.
De kern ondersteunt, stabiliseert en smeert de staalkabel en verhoogt de flexibiliteit ervan. Kernen worden onderverdeeld in stalen kernen (staaldraden of een dunne staalkabel), organische kernen (hennepkern of vezelkern) en asbestkernen; staalkabels worden gebruikt voor hoge temperaturen of meerlaagse wikkelingen.
Er bestaan enkelvoudige en dubbele touwen.
Er bestaan lang-lay touwen, regular-lay touwen en alternate-lay touwen, zoals weergegeven in Fig. 1. Regular-lay touwen zijn minder gevoelig voor verdraaiing of losraken en worden daarom veel gebruikt.

Legrichting van de strengen: links leggen in S-vorm, rechts leggen in Z-vorm, waarbij de buitenste draden langs de as van de streng liggen; legrichting van het touw: links leggen in S-vorm, rechts leggen in Z-vorm, waarbij de buitenste strengen langs de as van het staalkabel liggen.
Bij de aanduiding van staalkabels geeft de eerste letter de richting van de strengen aan en de tweede letter de richting van de kabel zelf; dat wil zeggen dat de dunne strengen eerst in een S- of Z-richting worden gelegd en de uiteindelijke dikke kabel in een S- of Z-richting. Afhankelijk van de richting en het type vlechtwerk worden staalkabels onderverdeeld in vier typen: links vlechtwerk (SZ), rechts vlechtwerk (ZS), rechts vlechtwerk (ZZ) en links vlechtwerk (SS).
Er bestaan puntcontactkabels, lijncontactkabels en vlakcontactkabels, zoals weergegeven in de volgende afbeelding. Lijncontactkabels worden veel gebruikt bij kranen vanwege de lage contactspanning tussen de draden, de goede slijtvastheid en de lange levensduur.

Op basis van de dwarsdoorsnede worden lijnkabels onderverdeeld in het type met grove buitenlaag (X-Seale-type), het grof-fijne type (W-Warrington-type) en het dichte type (T-Filler-type), zoals weergegeven in Fig. a is het type met grove buitenlaag, b is het grof-fijne type en c is het dichte type. Van deze typen wordt het grof-fijne type b), oftewel de Warrington W-type kabel, gebruikt in elektrische takels vanwege de hoge vulfactor, goede flexibiliteit en het grote draagvermogen.

Het hijsmechanisme van een kraan moet bij voorkeur gebruikmaken van een dubbellaags, lijncontact, grof-fijn type (W) staalkabel met regelmatige vertanding.
Om de treksterkte van de staalkabel te verbeteren en de diameter ervan zoveel mogelijk te verkleinen, worden in het buitenland momenteel speciale, niet-standaard staalkabels gebruikt. Zo gebruiken de elektrische takels van het Duitse bedrijf STAHL, die van het type AS zijn, meestal de Duitse, niet-standaard 6×35+7 (vezelkern) Warrington-Seale rondstrengs staalkabel, zoals weergegeven in de volgende afbeelding.

Wanneer de hijsverhouding 1/1 is, dat wil zeggen bij een enkelvoudige valhaak, moet een touw met lage rotatie worden gekozen, zoals het 18×7 (vezelkern) touw weergegeven in figuur (1); wanneer het hijsvermogen groot is of de hijshoogte hoog (H ≥ 40 m), moet een touw zonder rotatie worden gebruikt, zoals het 36×7 (staalkern) touw weergegeven in figuur (2).

WeChat